ابوریحان در کتاب آثار الباقیه عن القرون الخالیه، درباره ی عقیده ی ایرانیان در مبدأ جهان و طرز پیدایش بشر می نویسد:
«ایرانیان در مبدأ جهان و در تولّد اهرمن –که ابلیس باشد-، از اندیشه ی خداوند و اعجاب خداوند به عالم، و در حقیقت کیومرث، سخن هایی گفته اند که بسیار شگفت آور و حیرت انگیز است. مانند اینکه گویند: خداوند در امر اهرمن حیران شد و پیشانی او عرق کرد و آن عرق را مسح نمود و به کنار ریخت و کیومرث از این عرق جبین آفریده شد. سپس کیومرث را به سوی اهرمن فرستاد و اهرمن را مقهور کرد و بر اهرمن سوار شد و به گرد عالم بگشت. تا آنکه اهرمن از کیومرث پرسید: تو از چه چیز بیشتر می ترسی؟ کیومرث گفت اگر من به در دوزخ برسم، بسیار خواهد ترسید. و چون اهرمن در اثناء اینکه دور جهان می گشت به در جهنّم رسید، چموشی کرده حیله ای به کار برد و کیومرث را زمین زد و اهرمن بر روی او افتاد. سپس از کیومرث پرسید: می خواهم تو را بخورم؛ از کجای اندام تو آغاز کنم؟ کیومرث گفت از پای من شروع کن تا آنکه مدتی کم به حسن و خوبی جهان نظر نمایم؛ چه می دانست که اهرمن گفتار او را به طور واژگون خواهد به کار بست. و این بود که اهرمن شروع کرد و کیومرث را از سر مشغول خوردن شد تا آنکه به جایگاه تخمدان و ظروف منی در پشت او رسید که دو قطره منی از پشت کیومرث به زمین ریخت و ریباس از آن رویید. و میشی و میشانه که به منزله ی آدم و حوا هستند، از میان این دو بوته ی ریباس متولّد شدند....»

و در ادامه می گوید: «ایرانیان را در بخش اول از سه بخش تاریخ خود، از اخبار ملوک و اعمار مردم گذشته و کارهای ایشان، حکایتها و افسانه هایی است که عقلی آنها را نمی پذیرد و گوش از شنیدن آن ابا دارد! ولی مقصود ما آنست که تواریخ را بدست آوریم، نه آنکه آن گفته ها را انتقاد کنیم.»

 

پی نوشت: توجه به این نکته لازم است که ابوریحان، خود یک ایرانی اصیل است. آقای پرویز اذکایی در ابتدای مقاله ی خود با عنوان "ديدگاه فلسفي ابوريحان بيروني"، می نویسد:

"ابوريحان بيروني از تبار خوارزميان يا قوم معروف اوستايي که خود نژاد آريايي ناب داشته، با شخصيتي که از فرهنگ گرانبار ملي- ميهني او سرچشمه مي گيرد، معرفت فلسفي خويش را شکل داده است."